Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe niestrajkujących nauczycieli 

wynagrodzenie za strajk

W czasie strajku nauczyciele, którzy do niego nie przystąpili nie mieli możliwości realizacji godzin z uczniami, w tym godzin ponadwymiarowych. Czy należy wypłacić im mimo wszystko wynagrodzenie za te godziny w związku z pozostawaniem w gotowości do pracy? 

Praca w godzinach ponadwymiarowych oraz w godzinach doraźnych zastępstw jest odpłatna, wynagrodzenie za te godziny jest składnikiem wynagrodzenia nauczyciela wskazanym w art. 30 ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela. Zarówno w przypadku godzin ponadwymiarowych jak i godzin doraźnych zastępstw wypłaca się według stawki osobistego zaszeregowania nauczyciela, z uwzględnieniem dodatku za warunki pracy (art. 35 ust. 3 Karty Nauczyciela). 

Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe wypłaca się z dołu na koniec miesiąca albowiem  składniki wynagrodzenia, których wysokość może być ustalona jedynie na podstawie już wykonanych prac, wypłaca się miesięcznie lub jednorazowo z dołu w ostatnim dniu miesiąca. Jeżeli ostatni dzień miesiąca jest dniem ustawowo wolnym od pracy, wynagrodzenie wypłacane jest w dniu poprzedzającym ten dzień, a w wypadkach szczególnie uzasadnionych wynagrodzenie może być wypłacone w jednym z ostatnich pięciu dni miesiąca lub w dniu wypłaty wynagrodzenia zasadniczego (art. 39 ust. 4 Karty Nauczyciela).  

Poważnym problemem praktycznym jest kwestia czy wynagrodzenie przysługuje za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe

ORZECZNICTWO SĄDU 

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z 24 czerwca 2008 r. w sprawie II SA/Ol 329/08 podniósł, że „Zagadnienie płatności za nieprzepracowane godziny ponadwymiarowe nie zostało uregulowane w przepisach Karty Nauczyciela. Kwestia ta nie może być także ustalana w regulaminach wynagradzania, których zakres regulacji ogranicza się wyłącznie do szczegółowych warunków obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe.” Na podstawie poglądów prezentowanych w orzecznictwie przyjmuje się, że nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe, tylko i wyłączenie wtedy, gdy był gotów do ich wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących szkoły (art. 81 § 1 Kodeksu pracy). 

W konsekwencji przesłanką istnienia prawa do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy jest pozostawanie w gotowości do wykonywania pracy w szkole, przez co należy rozumieć:

- istnienie zamiaru wykonywania pracy,

- istnienie realnej możliwości jej wykonywania,

-  uzewnętrznienie woli jej świadczenia,

- pozostawanie w dyspozycji pracodawcy przez cały czas niemożności wykonywania pracy – z reguły w szkole lub w innym miejscu wyznaczonym przez dyrektora.

W przypadku nauczyciela, który nie bierze udziału w akcji strajkowej wszystkie wymienione przesłanki będą spełnione. Skoro bowiem nauczyciel nie przyłączył się do strajku i stawił się do pracy, to niewątpliwie ma zamiar wykonywania pracy. W trakcie strajku szkoła nie jest zamknięta, bo nie ma podstawy by ją zamknąć a zatem istnieje realna możliwość wykonywania pracy.   WAŻNE Przebywając w szkole i nie przyłączając się do strajku nauczyciel uzewnętrznia wolę świadczenia pracy a co więcej, jeśli jest na terenie szkoły przez cały czas, w którym ma przewidziane zajęcia, pozostaje też w dyspozycji pracodawcy. Nauczyciel co prawda ostatecznie nie zrealizuje godzin, jednakże był gotów do prowadzenia zajęć, ale doznał przeszkód z przyczyn dotyczących szkoły

Strajk pozostałych nauczycieli niewątpliwie jest przyczyną leżącą po stronie szkoły.   Zatem nauczyciel, który nie przyłączył się do strajku ma prawo do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe nawet jeśli godziny te nie zostaną zrealizowane.