RPO: Czy kryterium szczepień w rekrutacji jest legalne?

szczepienia dzieci

Rzecznik Praw obywatelskich zwrócił się do MEN oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z prośbą o zajęcie stanowiska w przedmiocie kryteriów rekrutacji do przedszkoli. Wystąpienie jest efektem doniesień medialnych o premiowaniu w rekrutacji do żłobków publicznych zaszczepionych dzieci.

Jak wskazuje RPO, niektóre samorządy wprowadzają dodatkowe kryterium szczepienia w rekrutacji do żłobków a także przedszkoli publicznych, jako podstawę prawną podając art. 131 ust. 4 Prawa oświatowego. Zgodnie z tym przepisem w przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie rekrutacji lub po zakończeniu tego etapu, gdy dana placówka nadal dysponuje wolnymi miejscami, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący.

Jak wynika z pism kierowanych przez obywateli do RPO, samorządy wprowadzające kryterium szczepień nie uwzględniają sytuacji, w których niepoddanie dziecka obowiązkowemu szczepieniu jest spowodowane zaniedbaniem lekarza. W praktyce zdarza się bowiem, że lekarze nie wykluczają przeciwwskazań do szczepienia i nie wystawiają zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym. W takiej sytuacji kryterium szczepień staje się bezcelowe.

Stanowisko w orzecznictwie

Dlatego Rzecznik zwrócił się do resortów edukacji i pracy z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie. Jak wskazał Rzecznik, uchwały przewidujące szczepienia jako dodatkowe kryterium rekrutacji do żłobków i przedszkoli dość często są jednak zaskarżane do sądów administracyjnych.

Utrwala się jednak linia orzecznicza, zgodnie z którą wprowadzenie oświadczenia o poddaniu dziecka obowiązkowym szczepieniom, jako kryterium dostępu do publicznego przedszkola lub żłobka, nie jest dyskryminujące dla dzieci, których rodzice nie złożyli stosownego oświadczenia. Sądy wskazują, że nie dochodzi w takim przypadku do nierównego traktowania, gdyż wszyscy są równi wobec prawa również w sferze ustawowego obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym (art. 5 ust. 1 pkt 1b i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi).

Zdaniem Rzecznika wprowadzanie kryterium szczepień w rekrutacji do przedszkoli i żłobków publicznych należy ocenić pozytywnie. Zasadne byłoby jednak uregulowanie tej kwestii na poziomie ustawy, aby wyeliminować istniejące wątpliwości.

Źródło:

  • Strona internetowa Rzecznika Praw Obywatelskich (www.rpo.gov.pl).